Хоразм вилоятидаги солиштирма сув микдорининг ва куза хосилдорлигига богликлиги, кузатуви 1992-2005 йил буйича келтирилган. Графикдан шуни таъкидлаш мумкинки, 2002 — 2003 йилларда гуза хосилини тушиб кетганлиги кузатилмокда. Бунинг асосий сабабларидан бири, олдинги ёиллардаги сутгориш сувининг етарли булмаганлиги булса, иккинчидан суториш сувини бошкариш муаммоларидир (4 —расмга каранг). Бу муаммоларни ечишда асосан сугориш режимини инобатга олиш жуда катта ахамиятга эга. Сугории режими майдоннинг табиий-хужалик шароитларига ботлик булиб, у куйидагилардан иборат: — иклим шароитлари-хаво харорати, намлиги, ёгингарчилик микдори, унинг вакт буйича таксимланиши, бутланиш жадаллиги, шамолнинг кучи, йУуналиши ва такрорланув- чанлиги; — тупрок — шароитлари-механик — таркиби, тузилиши, сув-физик — хоссалари, тупрокларнинг шурланиш даражаси; — гидрогеологик шароитлари-сизот сувларнинг жойлашиш чукурлиги ва шурлиги, окиб келиш ва кетиш шароитлари, сатхи ва шУрланиш даражаларининг вакт буйича Узгариб туриш динамикаси; — хужалик-иктисодий шароитлари-экинларни парвариш килиш — агротехникаси, сугориш ва сув бериш усуллари, сув захиралари билан таъминланганлиги ва бошкалар. 25 40 ® + 35 с 2 —: н Ё 30 < © е - 25 Ээ © - = х 5 < © - 20 8 ® х х ъ - 15 ©. о с =о) _ Ё 10 хЁ -5 -0 со < 0 <© со о © — с со < о)) о © о)) о)) о)) © © © © © о) о) б› () (о) о) © © © © о Йиллар иииа Солиштирма сув истеъмоли —Ф— Гуза хосили 4 расм - Солиштирма сув истеъмолининг гуза хосилдорлигига богликлиги Хозирги вактда кишлок хужалик экинларини сутгориш режимини аниклашда акад.А.Н. Костяков усули, яъни тупрок намлигини хисобга олган холда хисоб-китоб ишларини юритиш хамда куп йиллик илмий кузатиш натижаларидан кенг фойдаланилмокда. Шу билан бирга куйидаги усуллар хам кулланилмокда: 1. Кишлок хужалик экинларнинг физиологик холатига караб, яъни: 61