технология ва Спер-Сал мелиорантини куллаб, аниклаш хамда тупрокнинг сув-туз режимини ростлашни тажрибалар билан асослаш. Тажриба вариантларида кузанинг “Бухоро-6” нави эгат оралити 90 см кенгликда экилган ва уларни сугоришда сутгориш олди намлиги кичик дала нам ситимининг 70-70-60 % режими асосида ташкил килинган. Бу вариантлар куйидагилардан иборат: 1. (Назорат варианти) хужаликнинг амалдаги сугориш режими билан сугорилган. 2. Руза тупрок хисобий катламидаги сув дефицити буйича сугорилган. 3. Худди 2-вариантдаги тартибда суторилган, кушимча 5 литр/га Спер-Сал мелиоранти сепилган. 4. Руза тупрок хисобий катламидаги сув дефицити буйича 25 % га камайтирилган сугориш меъёри билан сугорилган. 5.РУуза тупрок хисобий катламидаги сув дефицити буйича 25 % га орттирилган сугориш меъёр билан сугорилган. 6. Руза тупрок хисобий катламидаги сув дефицити буйича 25 % га орттирилган сугориш меъёр билан сугорилган ва кушимча 5 литр/га микдорида Спер-Сал мелиоранти сепилган. 7.РУуза тупрок хисобий катламидаги сув дефицити буйича 50 % га орттирилган сугориш меъёр билан сугорилган. 8. Гуза тупрок хисобий катламидаги сув дефицити буйича 50 % га орттирилган сугориш меъёр билан сугорилган ва кушимча 5 литр/га микдорида Спер-Сал мелиоранти сепилган. Тадкикот иши тажрибаларида тупрокнинг сув-физик хоссалари, усимликнинг Уусиши ва ривожланишини кузатиш Узбекистон пахтачилик илмий тадкикот институти услубиёти буйича олиб борилди. Спер-Сал мелиоранти биринчи сугориш олдидан гуза катори орасига сепилган ва сунг сугорилган. Спер-Сал препарати мелиорант сифатида Швецариянинг Сибо-Новартис фирмаси томонидан синтезланган. Мелиорант сифатида у, тупрокнинг кимёвий ва сув-физик хоссаларини ростлаб, мелиоратив холатини яхшилайди. Препаратнинг физико-кимёвий хоссаси куйидагидан иборат: у тупрокка сепилиб сугорилгач, тупрок таркибидаги кальций ва магний катионларининг алмашинув реакциясида натрий катиони сикиб чикарилиши хисобига тузларнинг ионларга ажралиши содир булади. Ионларга ажралган сувда енгил эрувчан хлор, натрий, натрий бикорбонат ва сулфатли тузлар меъёридан ортик берилган сув билан тупрокнинг хисобий катламидан пастга шимилиб тушиб кетади ва зовурлар ёрдамида экин майдонидан чикиб кетади. Тупрок зарарли тузлардан халос булгач, унинг говаклиги ошади, Узида сувни саклаб туриш кобилияти ортади ва мелиоратив холати яхшиланади. Карши чулида суторма сувнинг аксарият кисми трансчегаравий Амударёрдан келиши ва Йирик хажмдаги республика бюджети маблаги хисобига насос станциялари ёрдамида кутарилиб келтириши, сувдан окилона фойдаланишга ундайди. Шу сабабли, биз тадкикот ишларимизда сувдан тежамли фойдаланиш учун сугорилаётган даладаги сугорма сув исрофгарчилигига каратдик. Руза эгатлаб сутгорилганда ернинг тупрок-мелиоратив шароити, рельефи ва бошка омилларини чукур Урганган холда сутгориш техникаси ва технологиясини тутгри танлаш катта ахамият касб этади. Бизнинг тажриба даламиздаги тупроклар огир соз кумок такирсимон, чегаравий дала нам сигими тупрок массасига нисбатан 21,5 % хамда сулиш намлиги 7,3 % ни ташкил килади, тупрокнинг говаклиги 45,2 % ‚ гажмий массаси 1,46 г/см°. Сизоб сувлари вегетация даври бошида тупрок сиртидан 2,4-2,5 м пастда 6,19 г/л курук колдикли ва вегетация даврида 1,5 м гача кутарилиб курук колдики З,7 г/л гача Узгариб туради. Суторилаётган сувнинг