Биринчи назорати вариантида мавсумий сутгориш меьёри 3878,06 м’/га ни ташкил килди хамда умумий фойдаланилган сув сарфи 9578,8 м`/га энг куп сув сарфланган бУлса, бир центнер пахта хосилга кетган сув сарфи, умумий фойдаланилган сув сарфига нисбатан 269,8 МЗ/Ц ни ташкил килди. Хулоса ва таклифлар: Хоразм вилояти Шовот туманидаги «Тожи Ислом» номли фермер хужалигида ва Кашкадарё вилояти Карши тумани «Сайидахмад Набираси Анвар» номли фермер хужалиги ерларида гУуза ва бутдойни сутгоришнинг тежамкор макбул режимлари ва унинг ялпи сув истеьмолини Урганиш максадида 2009 йилда олиб борилган илмий-тадкикот иши натижаларини тахлил килиш асосида куйидаги хулосага келиш мумкин: Субирригация сутгориш усули майдонидаги сизот сувларининг минерализацияси ва сатхининг динамикаси буйича олиб борилган тахлиллар натижалари шуни курсатадики, Хоразм вилоятида сизот сувлари сатхи 1,5-2 м ни ва минерализацияси 1-3 г/л дан булган шароитда ва Кашкадарё вилоятида сизот сувлари сатхи 1,5-3 м ни ва минерализацияси 1- 3 г/л дан булган шароитларида субирригация сугориш усулини куллаш, сугориш сувини иктисод килишга ва режадаги пахта хосилини оширишга имкон беради. Вегетация даврида зовур сувларини маълум муддатга жиловлаш, тупрокни аэрация катламида маълум даражада туз захираларини тупланишига олиб келади. Бу жараённи хар йили муътадил жорий шур ювишни ташкил килиш оркали олдини олиш мумкин; Назорат вариантида озика элементларининг ва тузларнинг сизот сувларига жадаллик билан ювилиши кузатилади, бу эса Уз навбатида бу атроф-мухит ёмонлашишига олиб келади. Хоразм вилояти Утлок огир кумокли тупрок шароитида субирригация сугориш усулида тупрокнинг сугориш олди намлиги ЧДНС га нисбатан 70-80-60 % булганда, 2- вариантда гузанинг сугориш схемаси 0-3-0, сугориш меьёрлари 698-715 м`/га га сув куйиб уч марта сугорилди, мавсумий сугориш меьёрлари хаммаси бУулиб 2122 м`/га га ташкил килди ёки назорат вариантидагига нисбатан 1604 м“/га энг кам микдорни сув сарфланди. Кашкадарё вилоятида субирригация сутгориш усулида тупрокнинг сутгориш олди намлиги ЧДНО га нисбатан 70-80-60 % булганда, 2-вариантда сув бериш 1-3-0 схемаси буйича гуза 4 марта сугорилди, гузани сугориш меьёрлари 710-780 м’/га га сув куйиб сугорилди, мавсумий сугориш меьёрлари хаммаси булиб 2960 м`/га га ташкил килди ёки назорат вариантидагига нисбатан 1460 м`/га ни ташкил этди. Субирригация сутгориш усулида тупрокнинг сутгориш олди намлиги ЧДНОС га нисбатан 70-80-60 % булганда, 2-вариантда бир центнер пахта етиштириш учун энг кам микдордаги 52,9 м`/ц сув сарфланди ва гуза хосили - 39,7 ц/га энг к}п пахта олинди хамда гуза хосили эса назорат вариантига нисбатан 4,2 ц/га купдир. АДАБИЕТЛАР: 1. «Республиканинг шимолий ва жанубий минтакалари гидроморф тупроклари шароитида сув тежовчи субирригация сугориш усулини куллаш» мавзусидаги КХИ-11-014 ИТИ оралик хисоботи. - Тошкент,2009. 2. Мирзажонов К.Б., Исаев С.Х., Очилов Э. Экинларни — тупрок — остидан сугоришнинг мохияти // «Пахтачилик ва дехкончиликни ривожлантириш муаммолари». — Тошкент, 2004. - 66-67 6. 55