Узбекистон Республикаси Ер Ресурслари, Геодезия, Картография ва Давлат Кадастри Давлат Кумитаси ёки уларнинг вилоятлардаги филиаллари томонидан тупрокнинг унумдорлигини тавсифловчи бонитировкалаш ишлари олиб борилади. Кейинги тадкикотларда бу маълумотларни юкоридаги каби ФАО дастурига НРСни куллаш усули оркали киритиш ёки маълумотлар базасини яратиш мумкин. ФАОнинг СКОР\/АТ дастурида олинган натижалар камрок ва дала шароитида мавсумий сугориш - меъёрлари купрок (аникликли даражаси 70-80 %). Аммо дастур мамлакатимизда кулланилаётган нам суви, яхоб бериш ва сутгоришларда шур ювиш меъёрини хам инобатга олиниши, чигит суви каби сутгориш усулларини хисобга олмаслигини таъкидлаш жоиз. Чунки дастур Уусимликнинг Усув даврига (экишдан то хосилни Йикиб олгунга кадар) керакли булган сутгориш сони ва меъёрларини хисоблайди. Ундан ташкари дастурда ер ости ССС дан буладиган капилляр кутарилишни хам инобатга олмайди. Шунинг учун ушбу сугоришлар худуднинг тупрок, иклим, хУужалик, мелиоратив ва бошка шарт-шароитларидан келиб чикиб, дастурда хисобланадиган суторишлар сони ва меъёрларига кушиш керак. АДАБИЕЁТЛАР: 1. Эвапотранспирация растений (Публикации ФАО по ирригации и дренажу, вып. 56). - 2011. - 296 с. 2. Водопотребление сельхозкультур (Публикации ФАО по ирригации и дренажу, вып. 24). - 2010. - 127 с. 3. Беспалов Н. Гидромодульное районирование и режимы орошения сельскохозяйственных культур по Ферганской области / НПО Союзхлопок. — Ташкент, 1986. УДК 626.844 ТОРОЛДИ ХУДУДЛАРДА ЖОЙЛАШГАН СУВ ОМБОРЛАРДАН КУВУРЛИ ТИЗИМДА СУВ ЕТКАЗИБ БЕРИШДА ШАКЛЛАНАДИГАН БОСИМ АСОСИДА ИШЛАИДИГАН ТОМЧИЛАТИБ СУРГОРИШ ТИЗИМИНИ АСОСЛАШ С.А. Маматов Ф.И. Ибрагимов Ф.А. Гаппаров (НИИЙВИ при ТИИМ) Тоголди худудларида жойлашеган сув омборларидан (Жийдалисой сув омбори мисолида) сув етказиб берувчи кувурли тизимида хосил буладиган эркин босим хисобига ишлайдиган томчилатиб сугориш тизимини куллаш имкониятлари Урганилиб, уни куллаш шароитлари ва тартиби асосланган. Рассмотрены и обоснованы возможности использования системы капельного орошения, работающей за счёт естественного напора, формируемого при подаче воды из предгорных водохранилищ на орошаемое поле. Сув ресурсларидан самарали фойдаланишни ташкил килишда айникса сув етказиб бериш тизимларида йУкотилаётган сув ресурслари исрофини бартараф килиш ва суторишнинг сув тежовчи технологияларини жорий килиш энг мухим ахамият касб этади. Мазкур йуналишда охирги Йилларда мамлакатимиз шароитида хукумат даражасида бир катор мухим ишлар амалга оширилмокда. Жумладан, Узбекистон Республикаси суториладиган ерлари мелиоратив холатини яхшилашнинг 2013 — 2017 йилларга мулжалланган дастурига мавжуд ирригация тизимлари техник холатини яхшилаш ва томчилатиб сугориш тизимларини жорий килишни кенгайтириш хам киритилган булиб, бу ишларни молиялаштириш Молия Вазирлиги хузуридаги Ерлар мелиоратив холатини яхшилаш Фонди маблаелари хисобидан амалга оширилиши белгиланган. Тоголди худудлардаги сув омборларидан кувурли сув етказиб бериш тизимларини ташкил килиш ва бунда юзага келадиган табиий босимда ишлайдиган томчилатиб сугориш тизимини намойиш этувчи участкаларни барпо килиш ва улар воситасида фермер ва сув хужалиги ходимларини табиий шароитдаги мавжуд имкониятлардан фойдаланиш ва томчилатиб сугориш тизимларини ишлатиш коидаларига Ургатиш, уларга муаммони ечишга бундай ёндашишнинг афзалликларини реал мисолларда намойиш килиш долзарб масалалардан саналади.