ишга тушгандан кейинги йЙилларга нисбатан энг жадал ювилиш йили булди. Дарё туби шу йили 0,8 метрга яна чукурлашган. 2000-2001 йиллар Ута кам сувлик йиллари булди ва дарё туби яна 1,2 метр чукурлашди. 2002-2005 йЙилларда дарё тубида бироз кутарилиш булди. Кейинги 2006 — 2009 йилларда дарё тубининг Узгариши анча баркарорлашди. Туяуйин иншооти куйи кисмида 1982 — 2001 йиллар яъни, 19 йил давомида дарё тубиниг умумий чукурлашиши 2,9 метрни ташкил этди. Кейинги йЙилларда дарёда сув куп булган йилларда бироз ювилиш, сув кам булган йилларда ювилиш кузатилмади ва дарё тубининг Узгариши анча баркарорлашлди. Тахиатош ва Туямуйин иншоотларининг куйи кисмида булиб Утган ювилиш жараёнларини — Урганиб чикиш — асосида дарё тубининг — ювилиш — чукурлигини иншоотларнинг сув юзасини кутарилиш баландлиги билан ботликлигини аниклаш максадида 1-расмда курсатилган чизмаси тузилди. Но 3 2 Н, | Н 4 1.0 | 3.0 ! я 3.0 | 2.1 е е 1 з ® 0.5 | 1.0 х в ишига —- Р а Д ' караб 2› 8 . чИЗИШ 5 Ё Е керак ов р 8 2ОН, !' 1 { | і Т Т Т 1- расм - Иншоотнинг куйи кисмидаги умумий ювилиш чукурлиги билан иншоот таъсирида сув юзасининг кутарилиш баландлиги орасидаги боеликлик чизмаси. Чизмага асосан шуни кайд килиш мумкинки, дарёда курилган иншоот сув юзасини канча баланд кутарса иншоотнинг куйи кисмида ювилиш шунча куп булар экан, чизмага асосан куйидаги ботеланиш олинди; Н = 0,6 Нк () бу ерда: Ньо —- ювилиш чукурлиги, м; Нк — сув юзасининг кутарилиш баландлиги, м; Энг куп ювилиш иншоотнинг куйи кисми бошланишида булиб, оким иншоотидан узоклашган сари, ювилиш камайиб боради. Ювилишни дарё буйича таркалиш узунлиги куйидагича аникланади. Н 1 =—— (2) 1т — 1Ю бу ерда: !„ — — дарё табиий холда оккандаги сув юзасининг нишаблиги; о— — дарёнинг ювилишдан кейин хосил булган сув юзасининг нишаблиги. - 138 -