Ерларни томчилатиб сугориш усули сувни тежаш билан бирга катор афзалликларга хам эга булган прогрессив усулдир. 1. Томчилатиб сугориладиган ерлар (текис ёки нотексилигига карамасдан) тупрокни унумдорлигини. намлигини ва тупрокдаги микроэлементлар ювилиб — кетмасдан усимликнинг яхши ривожланиши учун зарур булган микдорда ушлаб туриш ва сувни самарадорлигини 0,98 га кутариш мумкин. 2. Минерал утитлар тутридан-тутри усимликнинг илдизига етказиб берилади. Бу эса минерал Угитнинг сарфини камайишига ва унинг самарасини ошишига сабаб булади. 3. Экин майдонларидаги бегона утларнинг кескин камайишига олиб келади. 4. Тракторларни Уутиши камайиши ва тупрокни зичланмаслиги хисобига тупрокнинг доим юмшок булишини таъминлайди. 5. Усимлик говлаб хам кетмайди ва сувсирамайди хам, куллаш ва куришдан халос этади; Юкоридагилар хосилдорликни икки марта ва ундан хам юкори булишини таъминлайди. Бундан ташкари ёнилеи, кул мехнати, механик ишлов бериш камайиши билан бирга сугоришни 100 % автоматлаштиришга имкон тугилади. Томчилатиб сугоришнинг камчиликлари шундан иборатки, бу тармог тоза ва тиник сув талаб килади, нархи кимматлигидадир, жуда куп полиэтилен кувурлар ва уларнинг жихозлари, томизеичлар керак булади. Шунга карамасдан бу тармогларнинг самарадорлик даражаси юкорилигича колаберади. Томчилатиб сугоришга утишда сарфланган маблае тез копланади. Купчилик лойиха авторлари ва бошка мутахассислар, фойдаланувчи ташкилотлар томчилатиб сутгориш тармокларини жуда кимматлигини кайд килишади. Аммо бу нарса сугориш модулларининг жуда кичик 10-30 га дан ошмаслигидадир. Маълумки хар бир модуль бир тармок булиб, унга сув тозалагич иншоотлари ва насос станциялар электр тармок ва бинолар билан лойихаланади. Агар биз сув айланишини туетри хисоблаб модуллар системасини яратсак, хеч булмаганда хар бир 500- 1000 га ерга ёки хар бир СФУ га бир насос станцияси ва бир сув тозалаш иншоотини куриб, Ййирик-йирик модуллар системасини ташкил килинган такдирда, томчилатиб сугориш системаларининг курилиш нархи арзонлашади, ерларнинг мелиоратив холатини яхшилаш нархига якинлашади. Хозир Узбекистонда томчилатиб сугориш учун зарур бУлган полиэтилен чикарувчи заводлар етарли булиб, улар аввалгидек чала кувват билан ишламаяпти. Чунки хом-ашё чет давлатлардан олиб келинаётгани йУк, балки хом-ашё тайёрлаш учун хозир Карши якинида жойлашган Шуртон газ кимё комплекси жадал тула кувват билан ишламокда. Вазирлар Махкамасининг катор карорларига асосан: 1995 йили 19 минг га, 1996 йили 2000 га майдонда томчилатиб сукориш усули жорий килиш вазифаси юклатилган булиб, С.Сидикова ф/х Ак-Олтин районида, Куйи Чирчик туманидаги Узбекистон фермер уюшмасида, Андижонда Савай совхозида, Карши туманида Хушвактов номли совхозида, Сурхондарё Денау ва Кизирик туманида Й. Охунбобоев номли дехкон фермер уюшмаси хужаликларида, Фаргона, Жиззах, Самарканд вилоятларида ва Караколпогистон республикасида ТСТ курилиб фойдаланишга топширилган. Шунга карамасдан, томчилатиб сугориш усули мамлакатимиз микёсида хамон кенг кулоч ёяётгани йУк. Факатгина айрим илмий тадкикот ташкилотлари бу усулни куллашнинг самарадорлигини Урганиш билан шугулланиб келмокдалар, холос. Жумладан, САНИИРИ олимлари томонидан томчилатиб сугориш технологиясини мамлакатимизни турли вилоятларида тажриба асосида Урганилган ва ишлаб чикаришга татбик этиш мумкин ёки мумкин эмаслигини 1-жадвалда келтирилган солиштирма маълумотлар оркали билиб олиш кийин эмас. САНИИРИ олимлари олиб бораётган илмий тадкикот ишлари натижаси шуни курсатадики, узумзорларни томчилатиб — сутгоришдаги - сугориш — меъери — жуяклаб -257-