Жадвал 1 - Тажриба тизими Суториш тартиби, Вариант Суториш усули Экин тури ЧДЁ]{Срга НИСЁ&ТЗН % 1 Соя 70-70-60 2 Эгатлаб сугориш Соя 70-80-60 3 УуКоР Кунгабокар 70-70-60 4 Кунгабокар 70-80-60 5 Соя 70-70-60 6 Томчилатиб сугориш Соя 70-89-60 7 укор Кунгабокар 10-70-60 8 Кунгабокар 70-80-60 Тадкикотлар таркиби: 1. Тажриба майдонининг тупрок шароити, тупрокнинг морфологик тузилиши, тупрок кесмаси буйича аникланди. 2. Тупрокнинг механик таркиби аникланди. 3. Тупрокнинг хажмий массаси, сув утказувчанлиги ва чегаравий дала нам ситгимини аниклаш. Бунда хажмий масса, 1м чукурликкача хар 10 см да кесувчи цилиндрлар, чегаравий дала нам сигими ички ва ташки РАМлар усулида, тупрокнинг сув утказувчанлиги — ички ва ташки темир халкалар усулида аникланди. Тупрокнинг хажмий массаси, сув Утказувчанлиги тажриба Ййилларида вегетация бошланиши ва охирида чегаравий дала нам сигими эса тадкикотнинг биринчи йили бошида аникланди. 4. Тупрокнинг — таркибидаги озука моддаларини аниклаш. Бунда тажриба вариантлари буйича 0-30 см, 30--50 см лардан тупрок намуналари олиниб, улардаги гумус, умумий азот, фосфор ва калий моддалари хамда уларнинг харакатчан шакллари аникланди. 5. Сугориш меъёрларини аниклаш. Бунда тупрок намлиги экинларнинг дастлабки Уусув фазасида (униб чикиш ва 2-3 та чин барг чикариш даврида) 70 см, кейинги Усув фазаларида эса, 100 см ли катлам буйича аникланди. 6. Тажриба майдонида суториш усуллари буйича алохида сув Улчаш ишларини амалга ошириш. Бунда эгатлаб сугоришда Томпсон ва Чиполетти водосливларидан, томчилатиб сугориш усулида эса, хажмий усулдан фойдаланилди. 7. Тажриба — майдонида — сизот — сувларининг — чукурлиги — ва — уларнинг минераллашганлигини аниклаш.Бунинг учун тажриба майдонида 3 та жойда(@ 40 мм) кузатув кудуклари урнатилди ва сизот сувлари чукурлигини улчаш усув даврида хар 10 кунда бир марта амалга оширилди, минераллашганлик даражасини аниклаш учун хар ойда бир марта намуна олинди. 8. Мойли экинлар буйича фенологик кузатишлар олиб борилди. 9. Экинларни кучат калинлигини аниклаш, барча вариант ва такрорланишларда амалга оширилди. 10. Экинларни Усиши ва ривожланишини Урганищ(хар ойнинг 1 куни). Бунинг учун хар бир вариант ва такрорланишлардан 25 донадан Усимлик олиниб, уларнинг Усиши, ривожланиши ва Усув фазалари аниклаб борилди. 11. Экинларни хосилдорлигини аниклаш, барча вариант ва такрорланишларда амалга оширилди. 12. Экинларнинг мойдорлиги аникланди. 3 Олинган натижалар Сахро-кум тупрокларида жойлашган Сурхон-Шеробод вохасининг — табиий шароитларига асосан, соя ва кунгабокарни эгатлаб хамда томчилатиб сугоришлар, сугоришдан олдинги тупрок намлиги ЧДНС га нисбатан 70-80-60 % булган схемада амалга оширилди. Бу схемада эгатлаб: соя 9 марта, кунгабокар эса 7 марта суторилди. Сугориш -122-